Dawno, dawno temu, w zamierzch\u0142ym XX wieku, Orkiestra Symfoniczna Zachodniej Australii (WASO) wykona\u0142a kompozycj\u0119 Polaka z Brisbane, Jana W. Politowskiego pt \u201eStrzelecki Suite\u201d. Jako dziennikark\u0119 Radia SBS bardzo mnie ten temat zafrapowa\u0142. Z jakiego\u015b powodu chcia\u0142am wej\u015b\u0107 w posiadanie partytury. Powiedziano mi wtedy, \u017ce uleg\u0142a zniszczeniu, wr\u0119cz, \u017ce stracona zosta\u0142a na wieki. Mija\u0142y lata. Kompozytor w mi\u0119dzyczasie umar\u0142, a Ernestyna przesz\u0142a na emerytur\u0119 i o Suicie zapomnia\u0142a. Dopiero teraz, opracowuj\u0105c plany obchod\u00f3w Roku Strzeleckiego (w 150 rocznic\u0119 jego \u015bmierci) zacz\u0119\u0142am zg\u0142\u0119bia\u0107 nader ciekawe materia\u0142y archiwalne; dostarczy\u0142a mi je \u0142askawie znana dzia\u0142aczka z Melbourne, Bo\u017cena Iwanowska, OAM. By\u0142y to wycinki z prasy australijskiej i polonijnej dotycz\u0105ce roku 1997, kiedy to obchodzono w Australii Rok Strzeleckiego w dwusetn\u0105 rocznic\u0119 jego urodzin.Tak oto wesz\u0142am w posiadanie ciekawych relacji z\u00a0International Strzelecki Festival<\/em>\u00a0in LaTrobe Valley.<\/p>\n\n\n\n LaTrobe to krajobrazowo przepi\u0119kna i \u017cyzna kraina, obfituj\u0105ca w bogactwa naturalne, le\u017c\u0105ca na terenie Gippslandu odkrytego w roku 1840 przez Paw\u0142a Edmunda Strzeleckiego. W roku 1926 postawiono na terenie Gippsland kilka kamiennych pomnik\u00f3w, a raczej pomniczk\u00f3w zwanych cairns<\/em>, na cze\u015b\u0107 Strzeleckiego. Potem by\u0142a d\u0142uga cisza i o zas\u0142ugach Strzeleckiego przypomina\u0142y tylko nazwy: Strzelecki Ranges, Strzelecki Motel, Strzelecki Brewery czy Strzelecki Bakery, no i osada Strzelecki z zabytkowym w niej budyneczkiem Strzelecki Hall<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Osada Strzelecki ci\u0105gnie si\u0119 na przestrzeni 9 mil mi\u0119dzy Warragul a Korrumbura.Pr\u00f3cz Strzelecki Hall znajduje si\u0119 tutaj jedynie Strzelecki Uniting Church. A mi\u0119dzy tymi obiektami rozciaga si\u0119 malownicza Avenue of Honor. 1914-1918<\/em> upami\u0119tniaj\u0105ca \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w czasie I wojny \u015bwiatowej.Miejscowa ludno\u015b\u0107 to rolnicy, g\u0142\u00f3wnie anglosasi. Kiedy\u015b dochodzi\u0142a tu linia kolejowa, zwi\u0105zana z eksploatacj\u0105 w\u0119gla. Dawne czasy\u2026<\/p>\n\n\n\n W roku 1966 pojawi\u0142 si\u0119 w osadzie Strzelecki, w tamtejszej szkole, polonijny artysta-medalier Artur Santowiak, mieszkaniec miasta Morwell na terenie Gippsland. Pan Artur ofiarowa\u0142 wtedy szkole aluminiow\u0105 p\u0142askorze\u017ab\u0119 \u2014 podobizn\u0119 Strzeleckiego. Portret Polaka wisia\u0142 w szkole dop\u00f3ki m\u00f3g\u0142, to znaczy do zamkni\u0119cia szko\u0142y. Strzelecki Hall mia\u0142 wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia, bowiem zosta\u0142 zbudowany na parceli ofiarowanej przez jednego z farmer\u00f3w, nikt wi\u0119c nie mia\u0142 go prawa ruszy\u0107. Gorszy by\u0142 los szko\u0142y, bowiem jako w\u0142asno\u015b\u0107 Departamentu Edukacji zosta\u0142a rozebrana, parcel\u0119 sprzedano, amen.<\/p>\n\n\n\n Portret odkrywcy przeniesiono do Hallu w nadziei, \u017ce tu kiedy\u015b powstanie Muzeum Strzeleckiego. P\u00f3ki co, rze\u017aba uleg\u0142a dewastacji i Pan Artur zabra\u0142 j\u0105 do domu. Tak min\u0119\u0142o 31 lat. Zanim dosz\u0142o do renowacji, Pan Artur dosta\u0142 zawa\u0142u i przeszed\u0142 operacj\u0119 bypassu i dopiero jak wyzdrowia\u0142, to pi\u0119knie odnowiony portet przekaza\u0142 do Strzelecki Hall. Uroczyste zawieszenie rze\u017aby odby\u0142o si\u0119 wi\u0119c 9 kwietnia 1997 roku. Na \u015bcianach Strzelecki Hall wisia\u0142y zdj\u0119cia i artyku\u0142y z 1966 roku, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 Pan Artur odnotowa\u0142 z przyjemno\u015bci\u0105. A nie by\u0142 sam! Wraz z nim przyby\u0142o prawie 400 Polonus\u00f3w z Melbourne i LaTrobe Valley.<\/p>\n\n\n\n Nic dziwnego, \u017ce lokalna prasa (South Gippsland Sentinial Times<\/em> z 16 kwietnia) pisa\u0142: \u201ePOLES INVIDE STRZELECKI\u201d. Sprawc\u00f3w\u201d inwazji\u201d wita\u0142 szef Komitetu Peter Walsh, kt\u00f3remu Polacy wr\u0119czyli czek na ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca dolar\u00f3w. Emeryckie sk\u0142adki przeznaczone by\u0142y na renowacj\u0119 o\u015brodka. Z \u00f3wczesnych zapisk\u00f3w wynika, \u017ce goospodarze przygotowali smakowite BBQ, a przybysze dali wyst\u0119py artystyczne. Dooko\u0142a powiewa\u0142y flagi polskie i australijskie. Kwietniowa impreza w Strzelecki Hall by\u0142a tylko preludium do wydarze\u0144 na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119.<\/p>\n\n\n\n Oto w lipcu tego roku Latrobe Valley Express<\/em> odnotowa\u0142 wsp\u00f3lne celebrowanie dwusetnych urodzin Strzeleckiego: \u201ePeople toast Strzelecki birthday\u201d. W Latrobe Regional Gallery w Morwell otwarto okoliczno\u015bciow\u0105 wystaw\u0119 przygotowan\u0105 przez Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiiej przy wsparciu lokalnych organizacji: Zwi\u0105zku Polak\u00f3w i Klubu Seniora Z\u0142ota Jesie\u0144 .<\/p>\n\n\n\n Jak czytamy w archiwalnym\u00a0Biuletynie Seniora<\/em>\u00a0(nr 5) w sierpniu 1997 roku zacz\u0119to planowa\u0107 wielki festiwal Strzeleckiego, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 w dniach od 17 do 19 pa\u017adziernika.Dzia\u0142ano tu ju\u017c r\u0119ka w r\u0119k\u0119 z w\u0142adzami australijskimi. Festiwal swoim patronatem obj\u0105\u0142 \u00f3wczesny premier Wktorii, Jeff Kenneth. Plany by\u0142y imponuj\u0105ce. B\u0119dzie wystawiona sztuka Haliny Bielickiej pt\u00a0Strzelecki<\/em>, ze s\u0142ynn\u0105 aktork\u0105 Gosi\u0105 Dobrowolsk\u0105 w obsadzie. Wyst\u0105pi znakomity pianista S\u0142awomir Zumis, a Kazimierz Lewandowski zorganizuje widowisko \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k\u201d, b\u0119d\u0105 parady, mecze, festyny, ods\u0142oni\u0119cie tablicy po\u015bwi\u0119conej Strzeleckiemu na Mt Fatigue oraz \u2013 UWAGA! \u2013 premiera Suity\u00a0Strzelecki<\/em>!!!<\/p>\n\n\n\n Wykona\u0142a j\u0105\u00a0LaTrobe Orchestra<\/em>\u00a0pod batut\u0105 Kathleen Teychenne. Dopiero wczoraj si\u0119 dowiedzia\u0142am, \u017ce Kathleen to niezwykle popularna w owych czasach posta\u0107. Na 20 lat przed premier\u0105\u00a0Strzeleckiego<\/em>\u00a0nagrodzona zosta\u0142a orderem\u00a0British Empire Medal<\/em>\u00a0za wielkie zas\u0142ugi w dziedzinie muzyki i kultury. Jak wynika z \u00f3wczesnych relacji Suita sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pi\u0119ciu cz\u0119\u015bci nazwanych:\u00a0Alla Polacca, Kurniawa, Kopiec, Adyna oraz Hungry Jig<\/em>. Kurniawa to witkacowskie okre\u015blenie na kurzaw\u0119, zawiej\u0119, czy \u015bnie\u017cyc\u0119, zawieruch\u0119. Nie wiemy jakiego okresu \u017cycia Strzeleckiego dotyczy\u0142a owa zawierucha (okres powstania listopadowego?). Jasne natomiast by\u0142o, \u017ce w dalszej cz\u0119\u015bci suita opowiada o Kopcu Ko\u015bciuszki, kt\u00f3rego budow\u0119 obserwowa\u0142 Strzelecki w czasie swego pobytu w Krakowie. Co do Adyny wiadomo \u2013 tu mamy w\u0105tek mi\u0142osny, losy dw\u00f3ch rozdzielonych serc, wiecznej t\u0119sknoty wyra\u017canej w listach pisanych przez d\u0142ugie lata. Tytu\u0142 Hungry Jig (jig<\/em>\u00a0to tradycyjny irlandzki taniec) sugeruje tu zapewne humanitarne dzia\u0142ania Strzeleckiego w Irlandii.Tyle si\u0119 mo\u017cemy domy\u015bla\u0107 \u201efabu\u0142y\u201d opowiadanej przez muzyk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Kiedy tylko natkn\u0119\u0142am si\u0119 na wiadomo\u015b\u0107 o premierze Suity nasz\u0142o mnie dziwne pragnienie, \u017ceby odszuka\u0107 partytur\u0119 i zagra\u0107 kompozycj\u0119 Politowskiego ponownie \u2013 teraz, w Roku Strzeleckiego. Moje poszukiwania posz\u0142y dwoma torami. Napisa\u0142am do Jacka S\u0142awomirskiego, skrzypka i dyrygenta z Perth, kt\u00f3rego pozna\u0142am w zamierzch\u0142ym czasie, kiedy to z wozem transmisyjnym Radia SBS bawili\u015bmy na drugim kra\u0144cu Australii robi\u0105c audycje na \u017cywo. Emerytowany ju\u017c muzyk obieca\u0142 teraz dosta\u0107 si\u0119 do archiw\u00f3w WASO i poszuka\u0107 partytury, wszak to on sam dyrygowa\u0142 Suit\u0105 \u201ew latach 90-tych\u201d. By\u0142 wtedy dyrektorem artystycznym orkiestry. A Janek Politowski by\u0142 jego starym przyjacielem, obydwaj pochodz\u0105 z Krakowa, obaj r\u00f3\u017cnymi szlakami trafili do Australii. Janek mieszka\u0142 w Brisbane, by\u0142 dyrygentem, ale czu\u0142 si\u0119 przede wszystkim kompozytorem. Jego marzenie si\u0119 spe\u0142ni\u0142o, kiedy Jacek doprowadzi\u0142 do wykonania suity w Perth. S\u0142ysz\u0119 te\u017c, \u017ce by\u0142 Pan Janek wyj\u0105tkowej rangi ch\u00f3rmistrzem, z tej racji cz\u0119sto bywa\u0142 w Melbourne. Mo\u017ce st\u0105d go \u201ezawia\u0142o\u201d do Morwell, wszak to niedaleko?<\/p>\n\n\n\n Jacek S\u0142awomirski, jako si\u0119 rzek\u0142o, uprosi\u0142 archiwum WASO, by poszuka\u0142o partytury Suity, bardzo potrzebnej w Roku Strzeleckiego. Moje emaile jednocze\u015bnie pow\u0119drowa\u0142y do Morwell. Najpierw do pani burmistrz o \u0142adnym, irlandzkim nazwisku. Strasznie frustruj\u0105ce by\u0142o czekanie na wyniki. Najpierw bad news z Perth. Znaleziono tam tylko kilka wyrwanych stroniczek, nadaj\u0105cych si\u0119 mo\u017ce tylko jako pami\u0105tka do muzeum. Po mniej wi\u0119cej miesi\u0105cu dostaj\u0119 odpowied\u017a od delegata pani burmistrz. O\u015bwiadczy\u0142 on, \u017ce poszukiwania partytury w Gippsland sko\u0144czy\u0142y sie fiaskiem. Proponowa\u0142 jednak, abym napisa\u0142a do osoby, kt\u00f3ra obecnie prowadzi orkiestr\u0119 LaTrobe, mo\u017ce ona przeszuka ich w\u0142asne archiwa.<\/p>\n\n\n\n OK. Napisa\u0142am do niej, ale z poczuciem, \u017ce marzenia \u0142atwo si\u0119 nie realizuj\u0105. Ju\u017c wdzia\u0142am czarne kolory, kiedy nagle ze stanu \u017ca\u0142oby wyrwa\u0142 mnie telefon.\u201d Hallo, Ernestyna? Tu Alison Teychenne, wiceprezes LaTrobe Orchestra. Sp\u0119dzi\u0142am wczoraj p\u00f3\u0142 dnia przedzieraj\u0105c sie przez kurze archiwum. No i mam good news! Znalaz\u0142am partytur\u0119! I to na samym dnie! Mia\u0142am do ciebie napisa\u0107, ale pomy\u015bla\u0142am, \u017ce tak\u0105 wspania\u0142\u0105 wiadomo\u015bc powinnam ci przekaza\u0107 osobi\u015bcie. Wyobra\u017a sobie, \u017ce na tej partyturze znalaz\u0142am co\u015b napisanego r\u0119k\u0105 mojej babci \u2013 dyrygentki!\u201d<\/p>\n\n\n\n Obie pia\u0142y\u015bmy z zachwytu przekrzykuj\u0105\u0107 si\u0119 nazwajem. Wreszcie sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce Alison chce zagra\u0107 suit\u0119 w Roku Strzeleckiego; Jacek z Perth ju\u017c petraktuje z tamtejsz\u0105 orkiestr\u0105, bo nagle i jemu zachcia\u0142o si\u0119 dyrygowa\u0107, a w Warszawie na partytur\u0119 czeka ju\u017c dw\u00f3ch zaprzyja\u017anionych dyrygent\u00f3w\u2026 I tylko biedny Pozna\u0144 wraz z G\u0142uszyn\u0105 jeszcze nie wiedz\u0105, jak\u0105 propozycj\u0119 \u201enie do odrzucenia\u201d mam w zar\u0119kawku\u2026<\/p>\n\n\n\n Ernestyna Skurjat-Kozek PS. Dopisek z 24 lutego.<\/strong>\u00a0Wie\u015bci o partyturze trafi\u0142y do Poznania. Zg\u0142osi\u0142a si\u0119 do nas nauczycielka z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Muzycznych z pro\u015bb\u0105 o kopi\u0119 partytury. Wys\u0142ali\u015bmy z nadziej\u0105, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 tam mr\u00f3weczki, kt\u00f3re doprowadz\u0105 partytur\u0119 do stanu u\u017cywalno\u015bci. B\u0119dzie dopiero cud, jak suita zostanie wykonana w Australii oraz w Polsce!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lista wiadomo\u015bci o konkursie i obchodach roku Strzeleckiego. Zacznijmy od wielkiego znaku zapytania. Zagubiona partytura suity \u201cStrzelecki\u201d Jana W. Politowskiego zosta\u0142a cudem odnaleziona, niczym muzyczna ig\u0142a w australijskim stogu siana. Ale to jeszcze nie znaczy, \u017ce suita zostanie wykonana z okazji Roku Strzeleckiego. Partytura jest w kiepskim stanie i przygotowanie jej do u\u017cytku zajmie wiele […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","om_disable_all_campaigns":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[3,13,4],"class_list":["post-165","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news","tag-rok-strzeleckiego","tag-strzelecki","tag-strzelecki-year"],"aioseo_notices":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Politowski-640.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/BabciaOrkiestraArchiwum1200-1024x538.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/BabciaWnuczka2001r-1024x908.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
Sydney 6 lutego 2023, 6 am.<\/strong><\/p>\n\n\n\n