{"id":1507,"date":"2023-11-21T19:22:13","date_gmt":"2023-11-21T08:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/?p=1507"},"modified":"2023-11-21T20:36:25","modified_gmt":"2023-11-21T09:36:25","slug":"o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/","title":{"rendered":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim"},"content":{"rendered":"\n

Bodaj rok temu, projektuj\u0105c wielkie panele na wystaw\u0119 do Memorial Hall w malowniczym miasteczku Corryong zaplanowalam kilka monta\u017cy ukazuj\u0105cych \u017cycie Strzeleckiego od bardzo atrakcyjnej, ale ma\u0142o znanej strony. By\u0142a wi\u0119c graficzna opowie\u015b\u0107 o rezydencji Strzeleckiego na Savile Row w\u0142\u0105cznie z opowie\u015bci\u0105 o w\u0142amaniu i kradzie\u017cy jego precjoz\u00f3w; by\u0142a ciekawie zilustrowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 Paw\u0142a Edmunda na rzecz emigracji biedoty do Australii, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto \u017cegna\u0142 osobi\u015bcie na pok\u0142adzie odp\u0142ywaj\u0105cego statku; by\u0142o i co\u015b na weso\u0142o, o wielkim poczuciu humoru Strzeleckiego, plansza pt “Strzelecki a Witty Gentleman”. Mia\u0142o te\u017c by\u0107 co\u015b na smutno \u2013 o okoliczno\u015bciach \u015bmierci Strzeleckiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z tematem “humor” upora\u0142am si\u0119 na czas, drugi temat zawis\u0142 w pr\u00f3\u017cni. Obiecywa\u0142am sobie, \u017ce nadrobi\u0119 to najdalej w dniu 6 pa\u017adziernika 2023 roku, czyli w 150. rocznic\u0119 \u015bmierci Strzeleckiego. Niestety, zawali\u0142am z wielu powod\u00f3w. Po pierwsze tego w\u0142a\u015bnie dnia odby\u0142a si\u0119 w Sydney wielka gala konkursowa; by\u0142o oczywiste, \u017ce musia\u0142a by\u0107 w szampa\u0144skiej atmosferze, bo\u015bmy celebrowali laureat\u00f3w Mi\u0119dzynarodowego Konkursu\u00a0In the Spirit of Strzelecki<\/em>. Ustawienie na sali planszy z wydobyt\u0105 w czasie ekshumacji sfatygowan\u0105 trumn\u0105 kontrastowa\u0142oby niepotrzebnie z klimatem triumfu artyst\u00f3w. Faktem jest, \u017ce zabrak\u0142o mi czasu na produkcj\u0119 tej planszy, bowiem w moim \u017cyciu nast\u0105pi\u0142 nag\u0142y zwrot: wskutek ci\u0119\u017ckiej choroby m\u00f3j czas pracy uleg\u0142 drastycznemu ograniczeniu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Aleksander Miklaszewski – gr\u00f3b Strzeleckiego z 1997 roku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mija\u0142 pa\u017adziernik; pomy\u015bla\u0142am sobie, no trudno, mo\u017ce wr\u00f3c\u0119 do tematu w okresie Zaduszek. Ale to ju\u017c nie b\u0119dzie panel wystawowy, tylko artyku\u0142: opowie\u015b\u0107 o ma\u0142o znanych okoliczno\u015bciach \u015bmierci Strzeleckiego, a potem jego dw\u00f3ch pogrzeb\u00f3w. Marzy\u0142am, aby\u015bcie mieli szans\u0119 przyswoi\u0107 sobie t\u0119 wiedz\u0119 w\u0142a\u015bnie teraz w Roku Strzeleckiego, w 150. rocznic\u0119 jego \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce zaczn\u0119 od pogrzeb\u00f3w, bo to ten temat jest kr\u00f3tszy. Jak wiadomo, Strzelecki chory na raka w\u0105troby zmar\u0142 w 2 dni po podpisaniu testamentu. Ten testament zosta\u0142 przez krewnych i potomk\u00f3w okre\u015blony jako sfa\u0142szowany. Zastanawiaj\u0105ce, \u017ce tego\u017c dnia, 3 pa\u017adziernika 1873 roku w rezydencji na Savile Row pojawili si\u0119 przy umieraj\u0105cym (opr\u00f3cz wykonawc\u00f3w testamentu) tacy prominenci jak premier Gladstone i Lord Clanwilliam, polityk i dyplomata (krewny Lady Herbert, wiernej przyjaci\u00f3\u0142ki Paw\u0142a). Gladstone odnotowa\u0142 t\u0119 wizyt\u0119 w swoim pami\u0119tniku. Zdumiewaj\u0105ce, \u017ce podobnie uczyni\u0142 Strzelecki, cho\u0107 w tego\u017c dnia podpisanym testamencie (czwartek 3 pa\u017adziernika) by\u0142a mowa o nakazie spalenia wszystkich dokument\u00f3w, a nawet brudnopis\u00f3w. Jaki\u017c jest sens pisa\u0107 \u201ena marne\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Jak odnotowa\u0142y gazety, Pawe\u0142 zmar\u0142 z niedzieli na poniedzia\u0142ek (z 5 na 6 pa\u017adziernika). Czuwali przy nim jedynie s\u0142u\u017c\u0105cy Henry Stokes (niekt\u00f3rzy snuli przypuszczenia, \u017ce by\u0142 to agent brytyjski) oraz spadkobierca, a zarazem wykonawca testamentu John Sawer, wieloletni kolega z firmy bankowej braci Devaux. (O dziwo, Sawer odszed\u0142 z firmy Devaux<\/em> na emerytur\u0119 zaledwie rok po rozprawie apelacyjnej, kiedy to potwierdzono mu przyznanie ca\u0142ego spadku). W poniedzia\u0142ek 6 pa\u017adziernika pojawi\u0142 si\u0119 premier Gladstone, kt\u00f3remu pozwolono obejrze\u0107 zw\u0142oki. Czy by\u0142 to jedyny pow\u00f3d wizyty na Savile Row?<\/p>\n\n\n\n

Pogrzeb zorganizowano w ci\u0105gu zaledwie 3 dni , a same uroczysto\u015bci odby\u0142y si\u0119 w pi\u0105tek 10 pa\u017adziernika na londy\u0144skim cmentarzu Kensal Green. W archiwalnej prasie brytyjskiej znalazlam dwie notatki o \u015bmierci Strzeleckiego, podkre\u015blaj\u0105ce, \u017ce zmar\u0142 we \u015bnie mi\u0119dzy 3 a 4 rano. We wtorek notka by\u0142a ju\u017c w prasie (London Standard<\/em>\u00a0oraz\u00a0Alnwick Mercury<\/em>). Niestety, je\u015bli chodzi o sam pogrzeb odnalaz\u0142am TYLKO jedn\u0105 notatk\u0119. Napisano 11 pa\u017adziernika w\u00a0Morning Post<\/em>, \u017ce jego szcz\u0105tki zosta\u0142y WCZORAJ pochowane na cmentarzu Kensal Green. Dodano, \u017ce tu\u017c za karawanem jecha\u0142a kareta z \u017ca\u0142obnikami, tu wymieniono Johna Sawera, spadkobierc\u0119, a zarazem wykonawc\u0119 testamentu; wymieniono te\u017c Thomsona Hankeya \u201eand two other friends\u201d (wielka szkoda, \u017ce nie podano nazwisk, bo dzi\u0119ki nim mo\u017cna by\u0142oby wysnu\u0107 ciekawe wnioski). Dalej dowiadujemy si\u0119, \u017ce nabo\u017ce\u0144stwo pogrzebowe odprawi\u0142 (Anglikanin?) Rev. Charles Stuart, kapelan cmentarza Kensal Green. Podano, \u017ce zewn\u0119trzna trumna by\u0142a d\u0119bowa i \u017ce na jej wieku u\u0142o\u017cono tablic\u0119 z br\u0105zu z nast\u0119puj\u0105cym napisem:<\/p>\n\n\n\n

\n

Died on the 8th day of October, 1873, after a short illness, at his residence, 23 Savile-row, London. Sir Paul Edmund Count de Strzelecki, Knight Companion of the Order of the Bath, and Knight Commander of the Order of St. Michael and St. George. Aged 77 years.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

I ostatnie zdanie tej do\u015b\u0107 sk\u0105pej relacji informuje, \u017ce na pogrzeb przyby\u0142o kilka karet (several ones<\/em>); jedn\u0105 z nich przyjecha\u0142a miliarderka, baronowa Burdett Coutts, wieloletnia wierna przyjaci\u00f3\u0142ka Strzeleckiego. Ile dok\u0142adnie by\u0142o innych karet – nie podano, jak te\u017c nie podano nazwisk przyby\u0142ych osobisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

I tylko tyle wiemy o londy\u0144skim pogrzebie Strzeleckiego. Zastanawiaj\u0105ce, \u017ce mimo wyra\u017conej w testamencie woli, aby pochowa\u0107 go skromnie, tanio i anonimowo, zadbano o elegancki pogrzeb, a na trumnie umieszczono metalow\u0105 tablic\u0119, kt\u00f3ra nota bene<\/em> zachowa\u0142a si\u0119 do naszych czas\u00f3w i obecnie spoczywa w sarkofagu.<\/p>\n\n\n\n

Nie wiemy, jak wygl\u0105da\u0142 gr\u00f3b Strzeleckiego w okresie od pogrzebu do roku 1943. W czasie niemieckiego nalotu gr\u00f3b ze skromnym kamieniem nagrobnym (headstone<\/em>) z nazwiskiem Strzeleckidego zosta\u0142 uszkodzony i dopiero staraniem w\u0142adz polskich i australijskich gr\u00f3b odnowiono, ustawiono te\u017c nowy marmurowy\u00a0headstone<\/em>\u00a0z pi\u0119knym napisem. By\u0142 to czas aktywnej dzia\u0142alnosci fan\u00f3w Strzeleckiego i komitetu, na czele kt\u00f3rego sta\u0142 s\u0142ynny genera\u0142 Sergiusz Zahorski i jego \u017cona Alina De Witte-Zahorska, praprawnuczka Izabeli S\u0142upskiej, rodzonej siostry Strzeleckiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pi\u0119kny polsko-australijski nagrobek marmurowy z 1943 roku<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Duchem – o\u017cywicielem komitetu (spiritus movens<\/em>) by\u0142 znany poeta Shane Leslie, kuzyn Winstona Churchilla. Jego prawdziwe nazwisko brzmi Sir John Randolph Leslie, irlandzki arystokrata (baronet), dyplomata, krytyk literacki, znany orator. W 1939 roku wst\u0105pi\u0142 do Home Guard. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Konsulatem Polskim w Londynie.<\/p>\n\n\n\n

Przypomnijmy, \u017ce w 1937 roku konsulat RP uzyska\u0142 z urz\u0119du s\u0105dowego (Probate Registry) dokumenty nawi\u0105zuj\u0105ce do wydarze\u0144 maj\u0105cych miejsce w 3 lata po \u015bmierci Strzeleckiego. Ot\u00f3\u017c w archiwum konsulatu znajduje si\u0119 m.in. Affidavit<\/em>, jaki krewni Strzeleckiego z\u0142o\u017cyli w londynskim s\u0105dzie kwestionuj\u0105c prawomocno\u015b\u0107 Testamentu. Skutkiem tego zorganizowano 20 kwietnia 1877 roku rozpraw\u0119 apelacyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 niestety Polacy przegrali. Zapis zezna\u0144 i d\u0142ugiej debaty jest dostepny in extenso<\/em> w kilku gazetach z tamtego okresu. Jest od 1877 roku upubliczniony, dost\u0119pny na ca\u0142ym \u015bwiecie. (Mamy PDF na serwerze).<\/p>\n\n\n\n

Z s\u0105dowego affidavitu<\/em> bezsprzecznie wynika, kto nale\u017cy do grona spadkobierc\u00f3w Paw\u0142a. A wi\u0119c mamy tu Boles\u0142awa Strzeleckiego, syna Piotra Strzeleckiego, czyli bratanka Paw\u0142a. Jako blisk\u0105 krewn\u0105 wymieniono te\u017c Hortensj\u0119 Szyndlarsk\u0105, \u017con\u0119 Wincentego von S\u0142upskiego. W\u015br\u00f3d bliskich krewych s\u0105 oczywi\u015bcie S\u0142upscy: Ignacy, Franciszek, J\u00f3zef oraz Sydonia Douglas, c\u00f3rka Izabeli S\u0142upskiej. Tak wi\u0119c jest grupa bratank\u00f3w i siostrze\u0144c\u00f3w uprawnionych do spadku po Pawle Edmundzie.<\/p>\n\n\n\n

W okresie mi\u0119dzywojennym o\u017cy\u0142y marzenia o pozyskaniu schedy, podsycane legendami o bajecznej fortunie Strzeleckiego. Druga wojna \u015bwiatowa unicestwi\u0142a te starania, zagin\u0119\u0142y bowiem wszystkie dokumenty. Wcze\u015bniej, w czasie I wojny rosyjscy \u017co\u0142nierze spalili ca\u0142e archiwa S\u0142upskich (brakowa\u0142o drewna na opa\u0142!).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Memorandum of Petition<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Obok prawdziwych potomk\u00f3w Strzeleckiego pojawi\u0142a si\u0119 armia \u201ekrewnych\u201d: cwanych i naiwnych, kt\u00f3rzy pod wodz\u0105 Boles\u0142awa \u201eNowojorskiego\u201d atakowali przed 1940 rokiem parlament australijski nie tylko o odszkodowania za utracone dochody z kopal\u0144 z\u0142ota i srebra<\/em>, ale te\u017c domagaj\u0105c si\u0119 ziem pod polskie osadnictwo w Gippsland i w rejonie G\u00f3ry Ko\u015bciuszki. A potem d\u0142uga cisza a\u017c do 1997 roku, kiedy to Polska upomnia\u0142a si\u0119 o szcz\u0105tki swego syna. W uzgodnieniu ze stron\u0105 brytyjsk\u0105 zadecydowano, \u017ce odb\u0119dzie si\u0119 ekshumacja i Strzelecki b\u0119dzie pochowany w Krypcie Zas\u0142u\u017conych Wielkopolan pod ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Wojciecha w Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

I tak oto 12 listopada 1997 roku odby\u0142a si\u0119, a raczej rozpocz\u0119\u0142a ekshumacja szcz\u0105tk\u00f3w. Zosta\u0142a ona bowiem nagle przerwana wskutek wymog\u00f3w angielskich w\u0142adz sanitarno-epidemiologicznych. W\u0142adze o\u015bwiadczy\u0142y, \u017ce o\u0142owiana trumna ze szcz\u0105tkami mo\u017ce by\u0107 wys\u0142ana do Polski jedynie w specjalnie przygotowanej i zabezpieczonej skrzyni trumiennej.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
O\u0142owiana trumna, zdj\u0119cie obecnie w zbiorach “Cyryl”<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
P\u0119kni\u0119ta tablica imienna. Obecnie zdj\u0119cie w zbiorach “Cyryl”<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Nieznane s\u0105 losy rozkopanego grobu, przykrytego przez kilka dni brezentow\u0105 p\u0142acht\u0105. Czy kto\u015b sta\u0142 tam na warcie i strzeg\u0142 przed wandalami? A mo\u017ce jacy\u015b \u201ekrewni\u201d zajrzeli do trumny i z proch\u00f3w pobrali DNA? By\u0142a szansa sprawdzi\u0107, czy Strzelecki mia\u0142 na palcu s\u0142ynny pierscie\u0144, kt\u00f3ry dosta\u0142 od swego przyjaciela, bankiera Alexandra Devaux w sierpniu 1870. Z tym to pier\u015bcieniem na ma\u0142ym palcu lewej r\u0119ki fotografowa\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu w lipcu 1873 roku, zaledwie na 2 miesi\u0105ce przed \u015bmierci\u0105. (Obecno\u015b\u0107 tego pier\u015bcienia uda\u0142o nam si\u0119 niedawno wykry\u0107 z Feliksem Molskim za pomoc\u0105 specjalnych bada\u0144 footografii).<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my do ekshumacji. Wznowiono j\u0105 18 listopada 1997 roku we wczesnych godzinach porannych. Dok\u0142adny opis tej akcji znajdujemy w artykule Aleksandra Miklaszewskiego pt. Ostatnia podr\u00f3\u017c Strzeleckiego<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\n

W obecno\u015bci konsula RP w Londynie Grzegorza Majewskiego, przedstawicieli Royal Borough of Kensington and Chelsea, przedsi\u0119biorstwa pogrzebowego H.J. Bent oraz General Cemetery Company przeprowadzono ostatecznie ekshumacj\u0119. W nowej d\u0119bowej skrzyni trumiennej [transportowej] umieszczono z o\u0142owiu na zewn\u0105trz i drewna wewn\u0105trz (…) niedu\u017c\u0105 i do\u015b\u0107 w\u0105sk\u0105 oryginaln\u0105 trumn\u0119 zmar\u0142ego wraz z p\u0119kniet\u0105 wzd\u0142u\u017c i za\u015bniedzia\u0142\u0105 tablic\u0105 imienn\u0105 prawdopodobnie wykonan\u0105 z metalu \u2013 tak pisa\u0142 w Raporcie dla MSZ konsul G. Majewski. Skrzynia trumienna zosta\u0142a zalakowana plombami, a na jej wieku umieszczono tablic\u0119 o tre\u015bci\u00a0Pawel Edmund Strzelecki died 6 October 1873 aged 77 years<\/em>. Bezpo\u015brednio z cmentarza szcz\u0105tki zosta\u0142y przewiezione na londy\u0144skie lotnisko Heathrow i bezp\u0142atnie dzi\u0119ki \u017cyczliwosci dyrektora londy\u0144skiego biura Polskich Linii Lotniczych LOT, Andrzeja RODE, przetransportowane do Warszawy. Samoch\u00f3d Biura Opieki nad Grobami Obcokrajowcow w Warszawie przewi\u00f3z\u0142 wa\u017c\u0105c\u0105 blisko 400 kg trumn\u0119 do Poznania.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Interesuj\u0105ce, \u017ce skrzynia wa\u017cy\u0142a ok 400 kg. Same szcz\u0105tki wa\u017cy\u0142y zapewne niewiele, a wi\u0119c ca\u0142y ci\u0119\u017car to o\u0142owiana trumna? Czy mo\u017ce co\u015b jeszcze?<\/p>\n\n\n\n

\u00d3wcze\u015bni podejrzewali, \u017ce marmurowy headstone<\/em> (wykonany w Londynie w 1943 roku) zawieruszy\u0142 si\u0119 na cmentarzu Kensal Green w czasie turbulentnej ekshumacji. Moim zdaniem headstone<\/em> w czasie ekshumacji w spos\u00f3b oczywisty wpad\u0142 do o\u0142owianej trumny, podobnie jak jeszcze inny kamienny blok z ocembrowanego grobu. (Tych blok\u00f3w by\u0142o kilka, co wida\u0107 na kilku archiwalnych zdj\u0119ciach A. Miklaszewskiego i Wojciecha Owsianowskiego.)<\/p>\n\n\n\n

Mam te\u017c ciekawe zdj\u0119cia (format tiff) z Biura Zabytk\u00f3w Urz\u0119du Miasta Poznania. Ogl\u0105da\u0142am je w wielkim powi\u0119kszeniu. Oto na po\u0142amanej, pogi\u0119tej o\u0142owianej trumnie widzimy (na wysoko\u015bci klatki piersiowej) pop\u0119kan\u0105 tablic\u0119 imienn\u0105, p\u0119kniet\u0105 wzd\u0142u\u017c. Jej tre\u015b\u0107 jest od dawna znana, wszak by\u0142a opublikowana w dzie\u0144 po pogrzebie. \u015amieszy mnie to, \u017ce rok temu m\u0119czyli\u015bmy si\u0119 z Feliksem Molskim, aby odcyfrowa\u0107 tre\u015b\u0107 tablicy \u2013 zapominaj\u0105c na \u015bmier\u0107, \u017ce przecie\u017c mamy w swoich archiwach dok\u0142adny tekst tablicy. (Tak to jest, jak si\u0119 robi badania latami, na raty, a po drodze prawie wszystko si\u0119 zapomina.)<\/p>\n\n\n\n

Popatrzmy na zdj\u0119cie trumny. W \u201enogach\u201d widzimy co\u015b co wymiarami pasuje na marmurowy headstone<\/em>; po \u015brodku za\u015b znajduje si\u0119 nieco mniejsza bry\u0142a kamienna, jedna z 5 lub 6 pokrywaj\u0105cych ocembrowany gr\u00f3b Strzeleckiego.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my na cmentarz Kensal Green. Czy jest kto\u015b nowy pochowany na miejscu Strzeleckiego? O ile nam wiadomo, miejsce by\u0142o d\u0142ugo wolne, od listopada 1997 roku przynajmniej do maja 2021 roku, co nam udokumentowa\u0142 londynski geolog, fan Strzeleckiego, John Henry.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
An empty plot by John Henry<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co do polskiego pogrzebu, szcz\u0105tki Strzeleckiego z\u0142o\u017cono w Krypcie 19 listopada, ale egzekwie \u017ca\u0142obne zosta\u0142y odprawione oficjalnie dopiero 29 listopada. Przesy\u0142ka z Londynu zosta\u0142a podobno otwarta przez dwuosobow\u0105 komisj\u0119 (z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c proboszczem ks. Markiem Kaiserem), kt\u00f3ra zdradzi\u0142a, \u017ce w trumnie znajduje si\u0119\u00a0troch\u0119 ko\u015bci oraz ci\u0119\u017cki kamie\u0144<\/em>. Niezbyt precyzyjny raport. Nawet nie wspomniano, czy by\u0142a tam czaszka Strzeleckiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sarkofag Strzeleckiego w Krypcie Zas\u0142u\u017conych Wielkopolan, foto Andrzej Kozek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Skandal! Strzelecki spoczywa\u0142 w drewnianej skrzyni transportowej przez 10 lat! Interweniowa\u0142a w tej sprawie wielokrotnie Marysia Thiele, ongi\u015b mieszkanka Poznania, dzi\u015b australijskiej Adelajdy. Nasz bohater decyzj\u0105 w\u0142adz miasta zosta\u0142 przeniesiony wraz z o\u0142owian\u0105 trumn\u0105 i jej zawarto\u015bci\u0105 do pi\u0119knego sarkofagu. Odwiedzaj\u0105 go tam ludzie z ca\u0142ego \u015bwiata. Nie dalej jak w maju 2023 roku ho\u0142d mu sk\u0142ada\u0142a delegacja Aborygen\u00f3w Monaro Ngarigo i towarzysz\u0105cy jej ch\u00f3r Djinama Yiliga.<\/p>\n\n\n\n

I taki jest koniec opowie\u015bci o 2 pogrzebach Strzeleckiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ale je\u015bli chodzi o zawik\u0142an\u0105 spraw\u0119 \u015bmierci, musimy do niej powroci\u0107 na d\u0142u\u017csz\u0105 chwilk\u0119. Bardzo to interesuj\u0105ce, kto powiadomi\u0142 premiera Gladstona, \u017ce Strzelecki kona. Dowiadujemy si\u0119 tego z listu samego Gladstona z 3 pa\u017adziernika. Pisze on: It was only last evening and & late when with great regret I heard of your illness through the kindness of Mr Hankey.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wyja\u015bnijmy tutaj, \u017ce Thomson Hankey to bliski przyjaciel Strzeleckiego (odziedziczy\u0142 jego konie), miliarder, s\u0142ynny finansista, dyrektor, a nast\u0119pnie gubernator\u00a0Bank of England<\/em>. Dzia\u0142a\u0142 ze Strzeleckim w Brytyjskim Komitecie Pomocy (BRA) w Irlandii, tak\u017ce w\u00a0Crimean Fund<\/em>. Znali si\u0119 kop\u0119 lat. Jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ujawniono, John Hankey, ojciec Thomsona, by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem niewolnik\u00f3w na Karaibach. Pono\u0107 i sam Thomson mia\u0142 ponad 500 niewolnik\u00f3w w roku 1851 (przypomnijmy, \u017ce niewolnictwo zosta\u0142o zakazane w 1833 roku). Podobnie by\u0142o z Gladstonem. To on za\u0142atwia\u0142 ojcu rz\u0105dowe odszkodowania, gdy straci\u0142 niewolnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Czy Strzelecki o tych aferach wiedzia\u0142? Jaka naprawd\u0119 by\u0142a rola Hankeya i Gladstona w \u017cyciu Strzeleckiego? Bez w\u0105tpienia byli od lat przyjaci\u00f3\u0142mi. Ale nie brak tu znak\u00f3w zapytania. S\u0105 poszlaki, \u017ce Strzelecki by\u0142 otoczony siatk\u0105 szpiegowsk\u0105, inne, \u017ce m\u00f3g\u0142 by\u0107 w mackach mason\u00f3w. Widzicie, ile bada\u0144 nas jeszcze czeka, pytanie, czy zd\u0105\u017cymy?<\/p>\n\n\n\n

Cudem trafi\u0142am na nieznane do tej pory listy Gladstona i Lorda Clanwilliama rzucaj\u0105ce \u015bwiat\u0142o na ostanie dni i godziny \u017cycia Strzeleckiego. Potwierdzaj\u0105 one to, co Hankey i Gladstone zeznali 20 kwietnia 1877 roku. Zeznali, \u017ce w dniu 3 pa\u017adziernika (dnia spisania testamentu) okre\u015blili Strzeleckiego jako cz\u0142owieka przytomnego, bez b\u00f3lu i m\u00f3wi\u0105cego do rzeczy. Przez wiele lat wierzy\u0142am, \u017ce k\u0142amali. Podobnie jak polscy krewni uwa\u017ca\u0142am, \u017ce ledwie przytomnemu, (podtrzmywanemu mo\u017ce na morfinie) podsun\u0119li podmieniony testament, w kt\u00f3rym nie by\u0142o ani jednego funta dla bratowej, czyli wdowy po Piotrze Strzeleckim. Wcze\u015bniej dostawa\u0142a od niego wsparcie finansowe.<\/p>\n\n\n\n

W swoim li\u015bcie do Strzeleckiego (pisanym zapewne rano) Gladstone pisze, \u017ce ma bardzo zaj\u0119ty dzie\u0144, ale mo\u017ce uda mu si\u0119 go odwiedzi\u0107. Jest udowodnione, \u017ce Gladstone odwiedzi\u0142 umieraj\u0105cego wieczorem, \u201ekiedy ju\u017c zapalono \u015bwiece\u201d. Nie jest jasne, czy to dzie\u0144 wcze\u015bniej czy 3 pa\u017adziernika odwiedzi\u0142 Strzeleckiego Lord Clanwilliam. W li\u015bcie z 4 pa\u017adziernika pisa\u0142 do Gladstona I saw our excellent and my dear friend yesterday. He was as you know, in a dying state & we had the courage to take leave of each other. Suffering no acute pain, conscious and articulate. Among his dying wishes he desired me to thank you for the friendship & kindship with which you honoured him. I enclose your letter which for some vague purpose he made me carry away.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sa tu dwie zagadki. Lord Clanwilliam pisze, \u017ce spotka\u0142 si\u0119 ze Strzeleckim \u201ewczoraj\u201d czyli 3 pa\u017adziernika. Skoro Strzelecki odda\u0142 mu list Gladstona, to znaczy \u017ce Clanwilliam musia\u0142 zlo\u017cy\u0107 wizyt\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej, po Gladstonie. W li\u015bcie Clanwilliama znajduj\u0105 si\u0119 znamienne s\u0142owa (no acute pain, conscious, and articulate<\/em>\u00a0u\u017cyte 3 lata p\u00f3\u017aniej w czasie przegranej przez Polakow rozprawy apelacyjnej. Clanwilliama, jako krewnego Lady Herbert trudno podejrzewa\u0107, \u017ce by\u0142 farbowanym lisem. Stwierdzenie, \u017ce umieraj\u0105cy nie cierpia\u0142 z b\u00f3lu, by\u0142 przytomny, o jasnym umy\u015ble, m\u00f3wi\u0105cym do rzeczy musia\u0142o by\u0107 prawdziwe. Kilka godzin wcze\u015bniej Gladstone musia\u0142 go zasta\u0107 w podobnym stanie.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Pocz\u0105tek listu Gladstona do Strzeleckiego. National Archives of UK<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Pocz\u0105tek listu Lorda Clanwilliamsa do Gladstona. National Archives of UK<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zdumiewaj\u0105ce, dlaczego Strzelecki, tu\u017c po wizycie Gladstona poprosi\u0142 Clanwilliama o wyniesienie listu Gladstona. Z jakiego\u015b dziwnego powodu prosi\u0142 mnie o zabranie twego listu<\/em>. Skoro prawd\u0105 jest, \u017ce Strzelecki nakaza\u0142 w testamencie spali\u0107 wszystkie swoje rachunki, dokumenty, brudnopisy oraz listy, to mo\u017ce istotnie by\u0142 sens odda\u0107 list s\u0142ynnego polityka Gladstona do r\u0105k w\u0142asnych Lorda Clanwilliama, bo gdyby pozosta\u0142 w r\u0119kach Paw\u0142a Edmunda, to za kilka dni trafi\u0142by na pastw\u0119 p\u0142omieni.<\/p>\n\n\n\n

A propos p\u0142omieni. Jeszcze jeden zastanawiaj\u0105cy szczeg\u00f3\u0142. W czasie rozprawy apelacyjnej w 1877 roku s\u0119dzia Sir James Hannen, podobnie jak Gladstone okre\u015bla\u0142 osobowo\u015b\u0107 Strzeleckiego w s\u0142owach pe\u0142nych uznania: jako cz\u0142owieka nader inteligentnego, filantropa, zawsze przej\u0119tego losem bli\u017aniego. Opini\u0119 t\u0119 wyrobi\u0142 sobie s\u0119dzia \u2013 jak przyzna\u0142 na rozprawie – na postawie lektury Dziennik\u00f3w<\/em> Strzeleckigo za ostatnie 3 lata jego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Transcription from the Court. Nieudana proba obalenia Testamentu Strzeleckiego<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ale skoro wszystkie papiery na czele z Dziennikami<\/em> zosta\u0142y faktycznie spalone tu\u017c po pogrzebie, to na lito\u015b\u0107 bosk\u0105, jakim cudem s\u0119dzia zdoby\u0142 kilka ostatnich tom\u00f3w?! I kolejne pytanie. Je\u015bli istotnie mia\u0142 w r\u0119ku te Dzienniki<\/em> i cytowa\u0142 je publicznie w roku 1877, to co si\u0119 z nimi potem sta\u0142o, dlaczego \u015blad po nich zagin\u0105\u0142? A mo\u017ce papiery Strzeleckiego (w\u0142\u0105cznie z Dziennikami<\/em>) wcale nie zosta\u0142y spalone, tylko przej\u0119\u0142a je jaka\u015b tajemnicza r\u0119ka w jakim\u015b tajemniczym celu?<\/p>\n\n\n\n

Nie trac\u0119 nadziei, \u017ce gdzie\u015b kiedy\u015b jeszcze odnajd\u0105 si\u0119 niespodziewanie jakie\u015b dokumenty i przynios\u0105 nam jakie\u015b poszlaki, pozwol\u0105 wyja\u015bnic wiele zagadek. To, \u017ce w ostatnich latach uda\u0142o mi si\u0119 natrafi\u0107 na Listy Gladstona i Clanwilliama, to istny cud, podobnie jak cudownym by\u0142o znalezisko w archiwach Lorda Ovrstona.<\/p>\n\n\n\n

W zakurzonych skrzyniach znaleziono prywatne listy Strzeleckiego do wieloletniego przyjaciela Lorda Overstona i jeszcze bardziej prywatne li\u015bciki do jego c\u00f3reczki Harriet Loyd-Lindsay, p\u00f3\u017aniejszej baronowej Wantage, bajecznie bogatej, bodaj najbogatszej kobiety Wielkiej Brytanii. Znajomo\u015b\u0107 Strzeleckiego z Samuelem Jones-Loydem (p\u00f3\u017aniejszm Lordem Overstonem) trwa\u0142a wiele lat. To w\u0142a\u015bnie Samuel napisa\u0142 Strzeleckiemu w 1845 roku rekomendacj\u0119 potrzebn\u0105 do uzyskania obywatelstwa brytyjskiego. Zaufa\u0142 obcemu totalnie. Po wybuchu Wielkiego G\u0142odu w Irandii to Samuel sprawi\u0142, \u017ce wielk\u0105 akcje humanitarn\u0105 British Relief Committee (BRC) powierzy\u0142 w\u0142a\u015bnie Strzeleckiemu, przybyszowi z katolickiej Polski.<\/p>\n\n\n\n

Z trudem stawiam kropk\u0119 pod tym tekstem. O Strzeleckim mo\u017cna niesko\u0144czenie. W ostatnich latach uzbiera\u0142o si\u0119 wiele fascynuj\u0105cych opowie\u015bci. O ile dobry los sprawi, to jeszcze wiele materia\u0142a\u0142\u00f3w wychynie z pomroki dziej\u00f3w. Mo\u017ce wreszcie w Wielkiej Brytanii pewne kategorie dokument\u00f3w zostan\u0105 wkr\u00f3tce odtajnione. Je\u015bli mamy wsr\u00f3d nas ludzi zdolnych, historykow i prawnik\u00f3w, niechaj podejm\u0105 dzia\u0142ania, mo\u017ce dzi\u0119ki nim rozpocznie si\u0119 nowy fascynuj\u0105cy etap bada\u0144 nad Strzeleckim. A przy okazji napisz\u0105 swoje doktoraty i habilitacje \u2013 ku chwale Oxfordczyka Paw\u0142a Edmunda!<\/p>\n\n\n\n

Dr Ernestyna Skurjat-Kozek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nieudana pr\u00f3ba obalenia testamentu Strzeleckiego – po angielsku. Sydney Morning Herald z 6 sierpnia 1877 roku – relacja z rozprawy s\u0105dowej w dniu 20 kwietnia 1877<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aleksander Miklaszewski, Ostatnia podr\u00f3\u017c Strzeleckiego<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na Wikipedii o Thomsonie Hankey<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Centre for the Study of the Legacies of British Slavery<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.zrobtosam.com\/PulsPol\/Puls3\/index.php?sekcja=1&arty_id=22998<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bodaj rok temu, projektuj\u0105c wielkie panele na wystaw\u0119 do Memorial Hall w malowniczym miasteczku Corryong zaplanowalam kilka monta\u017cy ukazuj\u0105cych \u017cycie Strzeleckiego od bardzo atrakcyjnej, ale ma\u0142o znanej strony. By\u0142a wi\u0119c graficzna opowie\u015b\u0107 o rezydencji Strzeleckiego na Savile Row w\u0142\u0105cznie z opowie\u015bci\u0105 o w\u0142amaniu i kradzie\u017cy jego precjoz\u00f3w; by\u0142a ciekawie zilustrowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 Paw\u0142a Edmunda na rzecz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1515,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","om_disable_all_campaigns":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[15],"class_list":["post-1507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-strzelecki-year","tag-paul-strzelecki"],"aioseo_notices":[],"yoast_head":"\nZaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bodaj rok temu, projektuj\u0105c wielkie panele na wystaw\u0119 do Memorial Hall w malowniczym miasteczku Corryong zaplanowalam kilka monta\u017cy ukazuj\u0105cych \u017cycie Strzeleckiego od bardzo atrakcyjnej, ale ma\u0142o znanej strony. By\u0142a wi\u0119c graficzna opowie\u015b\u0107 o rezydencji Strzeleckiego na Savile Row w\u0142\u0105cznie z opowie\u015bci\u0105 o w\u0142amaniu i kradzie\u017cy jego precjoz\u00f3w; by\u0142a ciekawie zilustrowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 Paw\u0142a Edmunda na rzecz […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"2023 Strzelecki Year Competition\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-11-21T08:22:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-11-21T09:36:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"420\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"askozek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"askozek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"askozek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1\"},\"headline\":\"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim\",\"datePublished\":\"2023-11-21T08:22:13+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-21T09:36:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/\"},\"wordCount\":3294,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/foto-1.jpg\",\"keywords\":[\"paul strzelecki\"],\"articleSection\":[\"The Strzelecki Year\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/\",\"name\":\"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/foto-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-11-21T08:22:13+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-21T09:36:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/foto-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/foto-1.jpg\",\"width\":640,\"height\":420},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/\",\"name\":\"2023 Strzelecki Year Competition\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1\",\"name\":\"askozek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"askozek\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/kosciuszkoheritage.com\\\/150\\\/author\\\/askozek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition","og_description":"Bodaj rok temu, projektuj\u0105c wielkie panele na wystaw\u0119 do Memorial Hall w malowniczym miasteczku Corryong zaplanowalam kilka monta\u017cy ukazuj\u0105cych \u017cycie Strzeleckiego od bardzo atrakcyjnej, ale ma\u0142o znanej strony. By\u0142a wi\u0119c graficzna opowie\u015b\u0107 o rezydencji Strzeleckiego na Savile Row w\u0142\u0105cznie z opowie\u015bci\u0105 o w\u0142amaniu i kradzie\u017cy jego precjoz\u00f3w; by\u0142a ciekawie zilustrowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 Paw\u0142a Edmunda na rzecz […]","og_url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/","og_site_name":"2023 Strzelecki Year Competition","article_published_time":"2023-11-21T08:22:13+00:00","article_modified_time":"2023-11-21T09:36:25+00:00","og_image":[{"width":640,"height":420,"url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"askozek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"askozek","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/"},"author":{"name":"askozek","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/#\/schema\/person\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1"},"headline":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim","datePublished":"2023-11-21T08:22:13+00:00","dateModified":"2023-11-21T09:36:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/"},"wordCount":3294,"image":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg","keywords":["paul strzelecki"],"articleSection":["The Strzelecki Year"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/","url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/","name":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim - 2023 Strzelecki Year Competition","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg","datePublished":"2023-11-21T08:22:13+00:00","dateModified":"2023-11-21T09:36:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/#\/schema\/person\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#primaryimage","url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/foto-1.jpg","width":640,"height":420},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/o-pawle-e-strzeleckim-zaduszkowo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zaduszkowo o Pawle E. Strzeleckim"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/#website","url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/","name":"2023 Strzelecki Year Competition","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/#\/schema\/person\/8058960e1a4296078a6fb3603bf243e1","name":"askozek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2b22e40f7b38e82a1d6be69269314ac3c5d991a4ddaef1ae60f48f489dba42f7?s=96&d=mm&r=g","caption":"askozek"},"url":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/author\/askozek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1507"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1528,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1507\/revisions\/1528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosciuszkoheritage.com\/150\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}